Verplicht rustgewas op zand- en lössgrond

Op zand- en lössgrond moet in de periode 2023-2026 (gerekend vanaf 1 januari 2023) ten minste één keer een rustgewas worden geteeld, behoudens enkele uitzonderingen. Deze verplichting vloeit voort uit het mestbeleid. De gebruiker van het perceel in 2026 is verantwoordelijk voor het nakomen van de rustgewasverplichting.

Aanvankelijk stelde RVO zich op het standpunt dat bij het niet voldoen aan deze verplichting in de betreffende vierjaarsperiode elke bemesting verboden zou zijn. RVO heeft dit standpunt inmiddels bijgesteld: het niet telen van een rustgewas heeft geen gevolgen voor de mestplaatsingsruimte op grond van de gebruiksnormen.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht op de naleving van de rustgewasverplichting. Als wordt geconstateerd dat niet aan deze verplichting is voldaan, kan de NVWA een proces-verbaal opmaken. De verdere afhandeling vindt plaats via het Openbaar Ministerie en kan leiden tot een geldboete en – afhankelijk van de omstandigheden – een rechtszitting.

Daarnaast kan binnen het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) een korting worden toegepast op de rechtstreekse betalingen en op de vergoeding in het kader van het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb). Deze korting bedraagt minimaal 3% en kan hoger uitvallen indien sprake is van opzet.

In Mijn Percelen is een kaartlaag beschikbaar waarmee kan worden gecontroleerd of in de voorgaande drie jaren een rustgewas is geteeld. Deze kaartlaag is voornamelijk gebaseerd op de door grondgebruikers opgegeven hoofd- en nateelten.

Let op! Een agrarisch natuurmengsel kan voor het mestbeleid als rustgewas worden aangemerkt wanneer het mengsel voor minimaal 2/3 uit rustgewassen bestaat. Dit jaar wordt hiernaar ook gevraagd in de Gecombineerde opgave, maar in 2023 en 2024 nog niet. Wanneer in 2023 of 2024 een agrarisch natuurmengsel op een perceel is geteeld, is dus niet bekend of er in die jaren een rustgewas is geteeld en staat dit niet vermeld op de kaartlaag ‘rustgewassen’. In dat geval moet u zelf aantonen dat in 2023 of 2024 een rustgewas is geteeld, of u moet dit jaar alsnog een rustgewas telen.